Dagboek van Jan Kruijs te Vriezenveen 1817-1830, deel 3, april 1822-november 1822

© 2009 Vereniging Oud Vriezenveen. Transcriptie gemaakt door Frans Harwig in samenwerking met Erik Berkhof.

Toelichting | Deel 1 | Deel 2 | Deel 3 | Deel 4 | Deel 5 | Deel 6 | Deel 7 | Deel 8 | Deel 9 | Deel 10 | Deel 11 | Deel 12 | Namenindex

        
Annotatien
van
Jan Kruys
beginnende met den
12 April 1822
        
den 12 April 1822
Heden morgen ten 5½ uuren
zeer koud en schraal weêr.
De Barrometer is sederd Gi-
steren eenigsins veranderlyk.
Met de middag de lucht
iets zagter
den 13 April
Heden morgen ten 5¼ uuren
sterken daauw; die kort daar
na optrok. Het weer is op
een geheel anderen voet,
stil en gansch niet koud.
Het water is sterk aan t
zakken
Men bied thans de voer-
aardappelen aan tot 7 Stuiv
den korfvol. Twaalf Hoen-
der eijeren koopt men voor
één dubbeltje; ook Tien
Eenden Eijeren tot dien prys,
voormiddags met Alexander
naar den Dyk geweest; beide
de kousen uitgehad, want het
was 15, 16 en 17 gr. warmte. Ook
twee kiviets eyeren gevonden.
s' namiddags was de lucht
veranderlyk, de Termometer
viel tot onder 13 gr. de lucht
was van alle kanten bezet;
men hoorde eenige maal
donder in de verte. s' avonds
was de lucht weer warmer.
de wind Z.Z. West. den Bar-
rometer stond hoog.
den 14 April Zondag
Gisteren avond jonge Luie
visite gehad, Hedenmorgen
is het allerliefst weêr.
Ten 10 uuren 15 gr. warmte.
s' namiddags dikke lucht
in t Westen; tegen den
avond weerlicht. Omstreeks
10 uuren een buy warmen
Regen. By Gerh. Kruys zynde
om Zuster Aaltjen, die sins
5 of 6 dagen ziek, echter tot
nog toe niet gevaarlyk, of
schoon zij reeds twee maalen
den Docter by zig heeft gehad,
aan te spreken, wierd my daar
Gerrit Keyzer aangeklaagt, dat
Gerh. Letteboer in zijn Huis
was gedrongen en hem had
geslagen; dat hij echter door
behulp van zyn Zoon was mee-
ster geworden en het huis
had schoon gekregen. Omtrend
half Tien kwam den veldwachter
my boodschappen, dat hy door
de vrouw van Letteboer was
ontboden en daar na toe
was geweest. Dat hy Gerh.
Letteboer deerlyk mishandeld
had bevonden; dat den-
zelven verscheiden wonden in
het hoofd had bekomen,
en sterk bloedende was. Ik
begaf my dadelyk derwaards
en bevond zulks ook alzoo.
De wonden scheenen niet
gevaarlyk, zoo dat ik het op-
maken van het proces verbaal
tot den volgenden namiddag
uitstelde.
Den 15 April
Heden morgen extra mooy
weêr. Ten 7 uuren 13 gr. warmte.
Den Controleur staat op mooy
weêr en is iets dalende. De
wind Z.Z. West.
Den 16 April
Gisteren was het een heete
dag; immers na de tyd van
t jaar; in de zon stond de
Termometer op 26½ gr. Heden
morgen met zonnenopgang
mooi weer; de lucht schijnt
iets koelder. Ten zes uuren
10 gr. warmte en blad stil.
vervolgens tegen den middag
naar het markt geweest.
dezelve was zeer wel voorzien;
doch er was weinig of geen
handel. Broer Gerhardus kocht
twee varkens, zijnde Borgen en
een goed soort voor f 21.-- voor
twee, wat grooter, bood ik f 25.--
deze behoorden aan G. Koster.
Tot 3 of 4 uuren s' namiddags
was het zeer warm. Toen ging
de wind naar het noorden en
het wierd koud; de lucht betrok.
Den 17 April
Heden morgen ten 5 uuren
betrokkene lucht en koel.
Ten 6 uuren 8 gr. warmte. De
Contr. op mooi weêr. De
wind noordelyk.
18-apr
Gisteren met den middag
wierd het iets warmer;
doch de wind bleef noorde-
lyk. Drie veenhouwers J.
Weiteman, G. Steven en
Hind. Schipper (zynde dit
nu de derde halve dag)
voor het nieuw aan te leggen
land, gehad. In alles is
nu op beide stukken zestig
en dus op ieder stuk dertig
Treden aan gesmeten.
De kosten daarvan zyn:
voor dagloon 3/2 dagen
3 man 5 pr ieder                                    f 2,, 5,,--
voor de kost St pr dag
3 man á 4 St.                                          f 1,,16,,--
3 mengelen Jenever á 7 St                   f 1,, 1,,--
                                                                   -------------
                                                                  f 5,, 2,,--
De kost is denklyk iets te hoog
gerekend.
Dezen morgen ten 5 uuren min
10 minuten nevel. De Con-
troleur ryzende, staat tusschen
goed en mooi weêr.
Myn volkje dorscht s' morgens
nog Haver; zoo dat ik denk
dat er de zaai haver haast
dubbeld in voorraad zal
zyn. Ten 7 uuren byna
8 graden warmte.
den 19 April
Gisteren was het tamelyk
warm; de Controleur bleef
rijzende; de wind was Zuid.
Men zag donderwolken aan
de lucht; ook liet zig in de
verte donder hooren. Des
avons weerlicht uit het Zui-
den en Westen.
Gisteren, mijn echtgenoote
met de wagen naar Almelo
gaande, kwam onze Dochter
Grietje haar op den weg te voet
tegen; en moeder en dochter
waren spoedig hier. Zij had
een Brief van Broer Hendrik
te Zwolle van den 17 dezer
ontvangen, met een ingesloo-
tenen aan ons; waarin hij
schryft dat moeder Greven-
stein, geboren Rouleau,
den vorigen dag, des nade-
middags ten 3½ uuren het
tydelyke met het eeuwige
had verwisseld. Zy bereikte
den ouderdom van ruim Vyf
en Tachtig jaren; nalatende
nog twee in leven zijnde zoons
en twee Dochters; verscheiden
kinds kinderen, beneffens vier
kind kindskinderen; verwekt
door Lucas Brouwer en Grietje
Kruijs.
Heden morgen ten 5 uuren
dikke lucht en koel. Ten
7 uuren by na 11 gr. warmte.
Den Controleur dalende,
staat op goed weêr. de wind
nagenoeg Zuid west.
den 20 April
Gisteren voor en nademid-
dag luchtig en helder weêr.
de vrouw is met Grietje naar
Almelo vertrokken.
Heden morgen ten half vyf
uuren helder en koud;
het schijnd te hebben ge-
rypt. Ten half zes uuren
zes graden warmte. Den Con-
troleur dalende staat tusschen
mooi en goed weêr.
De Ryssensche markt was
gisteren slap geweest, zoo wel
met de paarden, die er in
menigte waren geweest, als
Beesten en Varkens.
den 21 April, Zondag.
Goed weêr en warmer als
gisteren, wanneer ik met
Alexander, Jacob, Jesina Juli-
ana en Johannes en met
nog twee buurkinderen naar
den dyk ben geweest. door
Jacob één, door my twee
en door Joh. 5 of 6 kiviets-
Eyeren gevonden. Het
water agter den Waterlei-
dyk was weinig gezakt.
voor denzelven gaat het
geheel weg, dewyl de
Molen nog geduurig daar
op werkt. De vrouw is
heden van Almelo terug ge-
komen.
den 22 April
S morgens by het opgaan
der zon schoon weêr. Ten
5 uuren 10 graden warmte;
even te voren eenigzints regen.
Gisteren is Mannes Eshuis,
of het zoo genaamde Scholten
Boertien overleden; en nog
een kind van F. Aman en
een van Albert Meulenbelt.
s' nademiddags betrokkene
lucht en koeler met een
vruchtbaren Regen.
De Rogge is gepasseerden
donderdag voor 18 Stuivers
verkocht.
Den 23 April
s' morgens kwartier voor
vyf uuren, donkere be-
trokkene lucht en nat
weer, met 10 en 11 gr. warmte.
Dus by uitstek vruchtbaar.
Myne Karssenboomen, want die
voor het achterste huis bloeid
ook en voor het eerst, staan
sederd 2 of 3 dagen in vollen
bloei. De appelboomen be-
ginnen insgelyk. Het wilgen
en elsen hout is reeds ten
deele groen. De Eiken staan
in volle knoppen. De Rapen
staan byzonder schoon en
leveren met haar bloeizel
een heerlyk gezicht op.
den 24 April
Gisteren doorgaans kladderig
weer; tegen den avond aan-
merkelyken Regen. Ik
en Alexander profiteerden
van den zelven, terwyl wy
eene wandeling naar den
nu eersten, Ouden Leidyk de-
den om de Roggen en het
laatste gescheurde veen te
bezigtigen. De Rogge begind
te schieten en staat tamelyk
goed, of schoon op eenige plaat-
sen schraal genoeg; doch
met dit gunstige weer kan
ze voortgang genoeg maken.
Gisteren was de prys derzelve
18, 19 en 20 Stuiv. den Boekweit
staat met dezelve gelyk.
Gisteren wierd in het Oost Einde
een collecte gedaan door
Ds. Gallois en de ouderlingen
Egbert Smelt en Hind. Jonker
(: Kas :) (: heden staat dezelve
in het Westeinde te geschieden:)
Ten behoeve van predikants
weduwen en weezen. Den
Predikant zou tot het doen
derzelve, door het Synode
zijn uitgenoodigd. Het
Gemeentebestuur draagt
echter daarvan geen kennis
en is deswegen door den
Kerkenraad ook niet gehoord
geworden, hetgeen doch
naar myn mening had behoo-
ren te geschieden. Gisteren
is den Inboedel van wylen
Jan Fikkert verkocht en het
Huis en Landeryen waarschyn-
lyk verhuurd geworden.
Heden morgen ten half vyf
uuren ten deele betrokkene
lucht; ten vyf uuren Regen,
de wind Zuid West; de Con-
troleur dalende, staat onder
goed weêr. Gisteren mest
naar het land voor aardappe-
len bestemd, (: boven :) gebracht.
van Zeven uur s' morgens
den dag over goed weer.
den 25 April
ten half vyf uuren koude
betrokkene lucht. de wind
Zuidelyk; de Controleur iets
dalende tusschen goed en
mooi weêr; ten half zes
uuren 10½ gr. warmte.
Den Deldensche markt was
gisteren slap geweest;
byzonder met de paarden.
goede oude Veulens gelden
thans 30, 35 en f 40. Tweejarigen
40, 50 en f 60.- en de 4 en 5
jarigen f 50, 60 en f 80.- naar
goede guste koeyen was nog
vraag geweest. Gisteren
hebbe ik de oproepings Bil-
letten voor de Lotelingen van
de Natiolale Militie ont-
vangen ten getalle van vier.
als voor Haverkate, Gerh.
Tyhoff, Nyboer en Wicher Jansen
deze moeten zich den 1 Mei
te Zwolle bevinden. Hind. Hof
en J. Holland, hebben dus
tot de volgende zitting of
laatste zitting uitstel.
Over Tyhof Hermz. en Bakhuis
is eergisteren te Zwolle eene
herschouwing geschied; en
zyn andermaal vrygesteld,
voor een jaar.
den 26 & 27 April
Gisteren en heden morgen
ten half vyf uuren goed
weer, doch koud. over dag
een koude Zuid Westen wind;
de lucht meest helder.
Gisteren is onze Starke, die
van Jonker, verlost van een
Starken Kalf; het wordt
niet aangehouden.
Onder de goedkoope Eetwa-
ren behoren ook dezen, voor
eenige dagen van Zwolle
ontvangen.
Selden Garst f 3,,10- de 100 lb
Siroop f 10,,-.- do
Besten Ryst [inktvlek onleesbaar]---- do
Het grutten meel wordt voor
9 en 10 duit: verkocht. De
Raapkoeken gelden te Zwolle
f 30.- pr 1/1000. De ontvange-
ne aan Raap oly van de
wed. Schuttevaar kost f 45.-
De Koffie blyft duur. de
Surinaamschen 17¾ - onder
pro rato. Ook is de Zuiker
nog al by het geld.
Witte losse 8 St. Bruine
4½ St. Br. Candy 8 St. Styf-
zel 2½ St. Blanke 10½ St.
(Candy:)
den 28 en 29 April
Gisteren zijnde Zondag, was
het best weêr en de lucht
warmer als de vorige
dagen. Op een door den
Gouverneur aan my inge-
zonden bericht Request van
Johannes Holland, houdende
aanzoek, om als eenige
Broeder eener ouderlose fami-
lie van de Nationale Mili-
tie te worden vrygesteld,
hebbe ik heden bericht in-
gezonden. Den omslag
van de plaatselyke lasten
tevens verzonden.
Heden morgen voor half
vyf uuren natten Nevel.
ten half zes 7½ gr. warmte.
Ik moet over een poosje
met de Lotelingen naar
Almelo. Als iets byzonders
teekene hier aan dat de Bo-
ter slechts 3 Stuivers het pond
kost; te Almelo had men
die prys niet eens kunnen
bedingen. Den Rogge 18
Stuivers.
den 30 April en 1e Mei
Gisteren en heden ging de
zon onbewolkt op. de lucht
was in zich zelfs koud met
schrale wind verzeld; dezelve
stond in het Zuid oosten.
Ik was met Joh. Jac. en
Jesina naar de Maat, en
op den Dyk. De eerste vond
6, de andere één, de derde
drie en ik 8 schoone kiviets
Eyeren. Het water is sterk
aan t vallen; zoo dat de
Maat en het weideland,
indien er geen Regen valt,
binnen acht dagen genoeg-
zaam droog zullen zyn.
Zoo het weer gunstig is gaan
de Beesten binnen acht da-
gen in de volle weide. Zom-
migen hebben ze reeds in het
land. By de meeste man is
echter aan voerragie geen
gebrek. Eergisteren hebbe ik
een Ton Bier van Meilink te
Borne ontvangen.
den 2den Mei
Des morgens ten half vyf
uuren helder weer, stil
doch luchtig en heeft sterk
gedaawd. Ten vyf uuren
6 (5?, 4?) gr. warmte. De Controleur
iets ryzende. De Almelosche
markt was zeer slap geweest,
zoo wel met het guste als
ander veê en varkens. Van
Bartus Rohof, met drie den
zijnen van daar komende, kwam
met dezelve hier. Wy kochten
daarvan twee Borgen, de-
welke, of schoon schraal,
echter tamelyk groote en
gezikte (?) varkens zijn, voor
Twintig guldens en een Sest
half. Eene maand geleden
had hy voor dezelve hier aan
het markt Een en Twintig guld-
den kunnen koopen. Eene
guste koe van 500 en 550 koopt
men thans voor f 30.-- en f 35.--
In de zaak van de Keizer
en Letteboer is eergisteren
door de Heeren van het Hoff
uitspraak gedaan; waarby
beide eerst gemelden ieder tot
eene gevangenis van zes maan-
den, Acht gulden Boete en
in de kosten van Een en
Twintig gulden zyn verwezen.
Letteboer is vry afgeko-
men. Heden wordt onze
land gebouwdt. Het Hout-
Duiven nest gisteren ontdekt.
den 3 en 4 Mei
Gisteren weder eene mooije
dag en de lucht warmer;
den Controleur ryzende.
Heden morgen goed weer;
zoo wat betrokkene lucht,
en weinig gedaauwd. Aan
de markt te Zwolle van Eer-
gisteren was nog wel handel
doch de guste waar met
dat alles zeer goedkoop
geweest, en weinig hooger
in prys dan hier en te
Almelo. Wy hebben gisteren
en heden Hoender kuikens,
ten getalle van [niet vermeld]
overgewonnen. Door de aan-
houdende droogte staat het
veenbranden voor de deur;
men verlangt niet te min
na wat Regen. Heden wordt
de Brand Spuit viserteerd .
Het kooren is by de oude
prys; de Boter 2¾ Stuivers
Gisteren een stuk best vet
kalfsvleesch gekocht het
pond tot één en eenhalve
Stuiver.
5 & 6 Mei
Gisteren morgen zijnde Zon-
dag extra warm, Des na-
middags Donder uit het Z.
Westen, met een aangenaamen
Regen. s' avonds weerlicht.
Heden ten 4½ uuren in den
morgenstond Nevelachtig warm
en lieflyk weer. op den dag
warm. Dezen morgen het hek
op den waterleidyk, voor den
Goorden (:nieuwen :) en voor de
Maat gezet. namiddag de
Beesten in t land gedaan.
Denklyk in t kort weer Regen.
Ten 6 & 7 uuren Donder
in de verte uit het Zuid
West te Zuiden. s' avonds
weerlicht en regen.
Den 7 Mei
des morgens ten half vyf
uuren Regen met eene
warmte van 15 graden
ten half zes droog weêr en
betrokkene lucht. de Con-
troleur staat tusschen goed
en mooi weer, eenigzins
dalende. Des namiddags
een bui regen. Tegen den
avond koud.
den 8 Mei
Kwartier voor vyf uuren
Regen met een donkere
dikke lucht; ook schynd
het den nacht wel door,
geregend te hebben.
Heden wordt onze meimarkt
gehouden.
den 9 Mei
Gisteren voormiddag om-
trend 10 uuren begon de
lucht op te klaren en
het werd vervolgens mooi
weêr. De markt leverde
veel vee op. In de Beesten
was niet veel handel en
waren goedkoop. Ossen
zyn er maar eenige ver-
kocht. Daar was echter
tot een lage prys nog vraag
naar. In de Schapen
ging weinig om. Varkens zyn
er nog al veele verhandeld;
byzonder Biggen en van
het middelbare soort van
groote. Deeze laatsten waren
wel zoo willig als voorheenen.
Heden morgen is het mooi
weer, doch koel met een
rijzende Controleur. Ten
negen uuren Tien graden
warmte. De wind Oost.
Den geheelen dag over koud.
den 10 Mei
des morgens donkere lucht,
koude en Regen. den Con-
troleur ryzende, staat op
veranderlyk. s' namid-
dags warm.
den 11 & 12 Mei
Gisteren morgen nevel,
den welken tegen den
middag optrok, des
namiddags een koude lucht.
Heden is het koud en
betrokken.
den 13, 14 en 15 Mei
goed weêr. doch geen warmte
Heden nacht heeft het ge-
vroren, Gisteren namiddag
is de schouwe over de stuwe
geschiedt; en is dezelve fi-
naal door de Boermannen
van Wierden goedgekeurd.
Eergisteren is Jan Hof en
Jannes Holland, beide Lote-
lingen van dit jaar, van hier
op Hellendoorn en vervolgens
op Zwolle, vertrokken.
Laatstgemelde wil te Zwolle
een Plaatsvervanger, door hem
alreeds gekocht, afleveren.
Eergisteren avond is door
Jan Boeschen eene aanklachte
geschied en daarvan door ons
Proces Verbaal opgemaakt, dat
Mannes Essen hem Slootsel van slootsel = bagger (?), dat is erg vruchtbare grond.
zijn land had weggehaald.
Gisteren omtrend den middag
kwam Mannes Essen aanklagen
dat Jan Boeschen, terwyl hy
op zyn land stond te houwen,
hen eenige slagen met een
paal of plank had toege-
bracht; zoo dat hy daarvan
bewusteloos was nedergevallen
en op zyn hoofd was gewond,
waardoor hy sterk had ge-
bloed. Ik zeide hem om
des namiddags te 6 uuren
weer te komen. Om dien
tyd kwam zyn vrouw my
zeggen, dat Mannes, we-
gens duizeligheid in zyn
hoofd, niet konde verschynen.
Ik vond dus geraden om,
verzeld door myn Secretaris
en Bode naar hem toe te
gaan, om proces Verbaal
van het gebeurde op te maken;
gelyk dan ook geschied is.
Mannes Essen, wiens goederen
eenige jaren geleden, by execu-
tie zijn verkocht, en Jan Boeschen
leggen in verschil wegens een
hoekje land. het geen niet
tot de geexecuteerde goede-
ren zoude behoren. Hier
over hebben zy al sederd een
geruimen tyd getwist; en
heeft dit voorval te weeg
gebracht.
Eergisteren en gisteren een
Hout tot een Pompe ge-
boord en vervolgens in t
water gedaan tusschen
ons en Smelt tegen t
agterste afdak van zyn
schuur.
Maandag den 13 dezer is
myne Huisvrouw naar Zwolle
vertrokken, om den Boedel
van wylen hare ouders met
de overige Erfgenamen te
vereffenen.
den 16, 17, 18 & 19 Mei
Extra mooi weêr en zeer warm
met twee of drie koele nachten.
Donderdag den 16 dezer, zynde
Hemelvaart, onze koe, dezelve
die gepasseerde jaar in de
vetweide is geweest en toen
in t laast van October heeft
gekalfd, met de knegt naar
de weide, by van der Voort
in de Diezerstraat, gezonden
Heden eene volmagt op myne
Huisvrouw, betreffende den
voorgemelden Boedel, naar
Zwolle gezonden.
Gisteren zyn Hendrikus Fik en
Fennegien Smelt getrouwd.
den 20, 21 & 22 Mei
Heete dagen. Den Termome-
ter stond eergisteren morgen
buiten de zon ten 8 uuren
op 20 gr. Dien namiddag
heeft zig ook de eerste
veendamp vertoond. de
wind was toen Zuid Oostelyk
doch liep vervolgens Noord
Oost. En deze voerde van 2
op half drie uuren des
namiddags veel damp
aan. En sederd is den
luchtkring van alle zyden
immers tot dit moment,
omtrend 5 uuren s' morgens
met dikken veenrook
bezet. Den Barometer staat
onderwyl hoog en blyft
nog ryzende.
Gisteren morgen, byna
vier uuren \ aan de / straat staande,
vertelde my Mannes Smelt
of eigentlyk Prinsen Mannes,
dat den majoor Grensja-
ger Fredrik Menge
Klaas Nijkamp, op den
weg van wylen de Wedw
Harm: Derks door de Bille
had geschoten. en dat denzel-
ven op zynen weg had gelegen.
Schielyk wierd zulks over al
zichtbaar. Doch zyn vrouw
en zuster kwamen eerst ten
half zeven uuren zulks by
my aanmelden. Het geval
zou zig dan in deze voegen
hebben toegedragen. Den Majoor
Grensjager was op gemelden
weg by eenig aangehaald zout
geposteerd geweest. Klaas Nykamp
was van de Zuid kante naar
den eerstgemelden toegekomen
de Majoor had tegen hem ge-
zegd van hem niet te naderen
of hy zoude schieten. Nijkamp
had daar tegen geprotesteerd,
zeggende, den publiken weg
zoo wel voor hem als anderen,
tot gebruik strekte; en nog
een stap doende, leide den
Majoor op hem aan en
schoot hem met een kogel
in de linkere Dije, gaande
het schot van de buiten zyde
ruim een span boven het
knie, in eene schuinsche
regting beneden waards;
de kogel was ruim ? duim
diep naar de binnenzyde in
het vleesch blyven zitten,
en is zo het schynd aan
de voorzyde van het Been
heêngegaan. Omstreeks zeven
uuren hebbe ik met myn
Secretaris en de Bode verzeld
my naar het huis van den
gekwetsten begeven; dien
was te Bed en pynlyk be-
vonden. Midderwyl was
er reeds een Expresse naar
Ryssen aan den Heer Chirur-
gins en docter Harmen Smit,
afgezonden. Omstreeks ten
half twee uuren arriveerde
denzelven. Ik en de Secret:
begaven ons weder derwaarts.
den kogel wierd in onze
presentie uitgesneden, en
de wonden verbonden. Ten
drie uuren hebbe ik het pro-
ces verbaal, dat des morgens
was opgemaakt, met den kogel
aan den Officier by den Regtbank
te Almelo verzonden.
Gisteren hebben wy Turf op den
Supelen plus begonnen te
graven en zal tot vier dag-
werken worden gebragt.
Eergisteren morgen ten half zes
uuren kwamen twee gerechts-
dienaars van het Hof te Almelo,
van wier komst ik reeds eenig-
zins door den Officier by de
Regtbank, doch niet wanneer
verwittigd was, by my, om,
verzeld door onzen veldwagter,
de Oosteren Hutten te visen-
teren. Ik had vooraf ook
reeds aanschryving van den
procureur generaal te Zwolle
bekomen, dat er zig in deze
omstreken onlangs eene bende
van zestien vagebonden zouden
ophouden; en welke presum-
tif, voor ongeveer drie weken
te Heyno, eenen vielanten vielant = gewelddadig
diefstal zouden hebben ge-
pleegd. ook hebben zig werkelyk,
omtrend dien tyd, zig twee
mans en twee vrouwspersonen,
welke goederen by zig hadden,
op de Bruine haar vertoond,
en hadden dezelve uitgeveild.
Ook hadden ze op eenen aldaar
leggende grensjager gescho-
ten. De geregtsdienaars
hebben echter niets kunnen
opspeuren.
den 23 Mei
De warmte en de veen-
damp was gisteren aan-
merkelyk minder als
de beide vorige dagen.
Den Barrometer was ry-
zende en de wind noor-
delyk. Heden morgen
ten 4 uuren donkere lucht,
de wolken (: denkelyk
geheel of ten deele uit
veenrook bestaande)
dryven hoog en komen
uit het Noorden. Ten half zes
uuren 10½ gr. warmte. den
Controleur is een duim breed
gerezen.
By eene tweede visentatie
der wonden van Klaas Nijkamp
welke gisteren nademiddag
ten half drie uuren geschiede,
zyn er uit dezelve verschei-
dene gebroken keisteentjes,
van albaster witte kleur, ge-
haald.
Ik heb hier voren maar van
eene wonde gesproken. doch
het zyn eigentlyk drie won-
den, by na in een driehoek
kort by malkander. die
daar de kogel ingegaan was,
was kennelyk; de andere beiden,
byzonder de eene was gansch
niet diep, vermoeden som-
migen, dat door den (....?)
of eenig ander toeval was
veroorzaakt. Den patient
bevond zig redelyk. De
Attesten van de Chirugyn
met de steentjes zende ik
heden aan den Officier. Tegen
dezen morgen ten 10 uuren
zyn, wegens dit geval, aan
de Regtbank, geciteerd
Albartus Mulder en
---- Evers, huisvrouw van
Jan Kleissen.
den 24 Mei
des morgens byna 4 uuren
koud; heldere lucht; Noorde
wind. Gisteren was het ook
niet warm. den Veendamp
was vry sterk. Ik deed met
myn drie zoontjes, Joh. Jac.
en Alexander eenne wandeling
naar den dyk en kwam
vermoeid ten huis. Ik vond
vier en Joh. zes zoo kievits
als Lechennesjes Eijeren. leghennestjes?
ook vond hy een Lechenleghen?
in een strik. Het Hooi
en weideland is nu ge-
heel van het water bevryd.
Zoo de droogte nog wat
aanhoud is het spoedig ge-
heel weg. Wegens de droogte
hebben wy onze haver noch niet
gezaaid; door veelen is zulks
in den loop dezer week al ge-
schied. Met het gras in de
Gaardens en ook boven laat
het zig voordelig aanzien;
en in den Maat middelmatig.
De slappe winter en het lang
duurige water is voor de
laagten nadelig geweest.
Volgens gezegde van den
veldwagter had Klaas Nykamp
zig gisteren iets beter bevon-
den; de wonden had weder eenige
steentjes gelost.
Twee of Drie nagten geleden
hebben de kommisen van
Almelo, Gerrit Keizer ander
maal met zyn wagen met
zes zakken zout aangehaald
zulks zoude op den Middel-
haar tusschen t Haxel en
Wierden hebben plaats gehad
van het paard dat voor f 5.--
wierd verkocht is voor f 8.--
weder eigenaar geworden.
Het zou hem en J. Koerssen of
Matroosjen, ieder voor de helfd
aangaan. Beide deze hunne
wagens staan nu te Almelo.
Den sluikhandel gaat dus
thans niet voordeelig. voor
eenige dagen zou den Contr.
den Slaaf en Webbink ieder
met een kruiwagen met twee
zakken zout, oosterd op den
Hoevenweg hebben aangetrof-
fen, terwyl beide perzoonen
op zyne aannadering, zynde
hy te Paarde, hebben verla-
ten. Den Contr. niemand
kunnende vinden om het zout
weg te brengen, stond verlegen,
om dat hy alleen was. Hy
zou het dus in de Schipsloot
hebben gesmeten, en daarnaa
zijns weegs zyn gereden. de
gemelde persoonen zouden
vervolgens het zout weder
hebben opgevischt, en ge
droogd. Zoo dat zy er nog
al, of schoon niet zonder
verlies, redelyk goed zyn
afgekomen.
den 25 Mei
Des morgens zeer mooi en helder
weêr. Gisteren liep de wind
oostelyk, zoo dat den veen-
damp afdreef. Door den aan-
merkelyke wind schikte het
niet het branden na wenschen(?)
s' namiddags ten half zeven
kwam myne huisvrouw van
hare Zwolsche Reize terug in
gezelschap van de oudste Doch-
ter van Broeder H. Grevenstein,
met name Pieternella. Zy
wil hier een 14 dagen door-
brengen, en den plaats eens
bezien, want zy is hier nog
nimmer geweest. Heden
is het de vyfde dag dat
wy Turf graven. Giste-
ren heeft Smit zynen Patient
weder bezocht en my daar
van een Attest behandigd.
Als mede nog eenige steentjes
die eergisteren met den Etter
uit de wonden waren gekomen.
De wonden, behalven dat de
ééne meer was ontstoken, ston-
den tamelyk goed. Ook had
hy aan dezelve aanmerke-
lyken pyn.
den 26, 27 en 28 Mei
den 26 Pinxsteren, Goed weêr.
den 25sten s' namiddags
hadden we een Donder-
bui uit het Z.Westen met
hagel, die meest naar
eene andere streek trok.
By Deventer zouden Acht
Beesten in eene weide
zyn dood geslagen. Ook
zoude er elders een huis
niet verre van hier zyn
afgebrand door het weêr.
Nijkamp wierd Zaterdag
den 25 Mei slimmer.
Hy had aan houdende nei-
ging tot braken, was
zeer pynlyk, de wonde
sterk gezwollen, en had geen
slaap. Des anderen dags den
den 26 Mei, al zeer vroeg
wierd naar Ryssen om den
Chirugyn Smit, gezonden;
die ook dan tusschen 8 en 9
uuren aankwam; en spoe-
dig weder vertrok. Zynen
zwager, Bartelinks Geije
ging met hem om mede-
cynen te halen. Intusschen
had Smit geordonneerd om
haverpap op de wonde
te leggen. Intusschen wierd
den Lyder op de hand erger;
en overleed des s' namiddags
ruim twee uuren. Ik zond
hier op dadelyk naar myn
Secretaris om een brief
aan den Officier by de
Regtbank te schryven,
ten einde denzelven dadelyk
van dit sterfgeval kennis
te geven. Ten vier uur
zond ik een Expresse met
die brief af. Geije, met
wien ik een schriftelyk
rapport van Smit, wegens
den toestand des Lyders ver-
wagte, was toen van Ryssen
nog niet terug. Doch hy
kwam kort daarna; en
men riep mijnen Expres-
sen van de Waterleidyk
terug; aan wien ik het
rapport toen ook ter hand
stelde. Daar ik niet twyf-
felde of er zou eene ge-
rechtelyke schouw over
het Lyk plaats hebben,
liet ik het zelve onver-
hemd (?) kleed tot nader order
van den Officier. Ten zeven
uuren kwam den Expressen
terug met een mondbood-
schap van de Heeren van
het Hoff, houdende, dat
het Lyk in den staat als
het was, tot des dingsdags
namiddag drie uuren zou
blyven leggen, als wanneer
hetzelve zoude worden
gevisenteerd.
Gisteren, zynde pinxstermaan-
dag den 27 Mei. verhaalde
men, dat het Lyk over het
geheel, het hoofd niet uit-
gezonderd, op een yselyke
wyze was gezwollen; en
er reeds eene sterke doods-
lucht by was. Uit het hier
laatst aangehaald rapport
van Smit, bleek reeds, dat
zig den Lyder eergisteren
morgen is een gevaarlyken
toestand bevond. ook onder-
stelde hy dat er nog meerde-
re vreemde Lichamen in
de wonde konden zitten.
dat de tyd zal leeren.
Heden morgen is het mooi
weer. De wind is Zuid West.
Den Barrometer staat hoog.
Ten zes uuren 14 gr. warmte.
Onze Haver wordt dezen morgen
gezaaid. Door de jongste
Donderbui, waarby een
sterke wind was, is de Rogge
veel neergeslagen, die van
een groot gedeelte niet weer
op de been komt.
Den 29 Mei
s' morgens ten 4 uuren
mooi weer. Het heeft sterk
gedaauwd.
Gisteren namiddag ten half
vier uuren is het lyk van
Klaas Nykamp van wegens
het Gerechtshoff te Almelo,
door de Heeren Stroink, Med.
Docter Smit van Ryssen
en den jongen Schoenmaker
van Borne, beide Chirugyns,
ten overstaan van Gueyse,
Richter van Instructie, Jacob-
son, Verwalter Officier by de
Rechtbank en Aufmort
Griffier, gevisenteerd. Waar
bij bleek dat denzelven
aan de gevolgen van zyne
bekomene wonden was over-
leden. Het Lyk zag er
monsterieus uit, en was
ongemeen gezwollen. Het
stonk yselyk, byzonder
toen er mede begonnen wierd.
Eerst wierden de wonden onder-
zocht en opengesneden. Men
vond in dezelve nog drie tame-
lyk groote steentjes en twee zeer
kleine. Vervolgens wierden beide
Dyen naar boven toe opengesneden,
en het onderlyf geopend.
Daarna wierd de Borst losge-
sneden en eindelyk de Her-
senpan afgezaagd, na dat
de huid van dit een en ander
alvorens was afgevild. Men
bracht meer als twee uuren
met deze werkzaamheden toe.
Waarna het Lyk dadelyk wierd
gekist en \dezelve/ digt gespykerd wierd.
Den Controleur Bruins, van
de Kommisen kwam my giste-
ren morgen en den Inspecteur
Siccama, des namiddags
bezoeken. Hun hoofddoel was
om te vernemen of er ook
eenig gevaar voor de grens-
jager Menge, ten gevolge
van dit voorval my voor-
handen scheên; en of ik ook
iemand van zyne naaste
vrienden capabel oordeelde
om deswegens wraak te nemen
zullen oeffenen. Waarop ik
antwoorde van zulks in geenen
deele te sustineeren; dewijl
ik, noch zyn vader, noch zyne
broeders, noch zyne verdere be-
trekkingen daar voor kende,
om iets van dien aard te onder-
nemen.
den 30, 31 mei
Goed weer, warm, helde-
re lucht. Heden namid-
dag hebben wy ons nieuw
aangehakte veen, Wester
stukje, gebrand. Eergisteren
of een dag vroeger hebben
wy pillenland met Boek-
weit bezaaid.
den 1 juny
s' morgens ten vier uuren
donkere lucht; den Bar-
rometer staat hoog.
Ten 5 uuren 14 gr. warm-
te.
Zondag 2 Juny
Een mooije warme dag.
den 3 Juny
des morgens ten half vier
uuren (: by vergissing zag
ik my een half uur vroe-
ger als gewoonlyk in 't
habiet :) (: of schoon dit woord
uit de fransche taal is ont-
leend, is het nogthans zoo
lange my geheugd, als
een bastard woord ter dezer
plaats gebezigd :) extra
lief weêr. De menschen
zyn drok bezig met het
vervoeren van den Ouden Turf.
Het ploegen en zaayen
heeft meest zyn beslag.
Men heeft het vooruitzicht
dat de Rogge ongemeen
vroeg zal gemaaid kunnen
worden; welk tydstip
dan tegelyk met \ den?) / hooy
oogst zal invallen.
den 4 en 5 Juny
Gisteren was het een zeer
heeten dag. Den Termometer
rees tot 29 graden. Heden
morgen ten vier uuren scheen
my de lucht koelder. Ten
10 uuren echter, staat den
Termometer reeds op ruim
25 graden. Den Barrometer
staat hoog; gisteren rees den
Controleur eenigzins. Tegens
den avond vertoonde er zig
veendamp, waarna de
lucht zig weder scheen te
herstellen. Het water gaat
genoegzaam weg; byzonder
voor den Waterleidyk.
Daar schynd dus een drooge
soomer voorhanden. De
prys van de Rogge was giste-
ren aan de Almelosche markt
17 en 18 St. de Beste Boekweit
19 Stuivers.
den 6 Juny.
de hitte was gisteren wel zo
sterk als den vorigen dag.
De Termometer rees, des na-
middags tot 29½ graden.
den Controleur was min of
meer ryzende. de lucht in
het Zuiden scheen niet vry
van veen damp. s' avonds
was het koel. wind NoordOost.
Heden morgen helder weer.
ten 5½ uuren 11½     gr. warmte
  "      6       "    14          "          "   
  "      7       "    16½       "          "   
  "      8       "    19          "          "   
  "      11½   "     24         "          "     
Den Termometer in den zon ge-
hangen is ten 12 uuren verre
boven de 30 gr. Reaumur, tekend
op de schaal niet meer, doch
naar Gessing zal hy op
39 gr. Reaumur of 111 gr.
á 112 gr. naar Fahrenheit, staan.
des namiddags en s' avonds
is den Horison met veen-
dampen bezet. Den
Controleur was, even als
Gisteren eenigsins ver-
anderlyk; doch herstelde
zich in zyn vorige posi-
tie. Men verlangd naar
Regen. Het land is zeer
droog. Onze Haver staat
niet te min tamelyk goed.
den 7d Juny
s' morgens ten half vyf uuren
11 gr. warmte. De wind is
wat Noordelyker.
ten 6½ uuren 15¼ gr. W.
"      8¼      "     19          "         
Vervolgens heb ik verzeld
door den Bode en veldwag-
ter, den bovere Kerkstege,
de Paterye en den Ouden
Hoevenweg, nagezien. wat
aan dezelve dienstig diende
te worden verrigt. Ik had
met de Bode aangespannen,
en wy voeren de Kerkstege
op tot aan, en toen over
den 3e Leidyk / nieuwen \ naar
de Pateryen; van daar terug
langs den Ouden Hoevenweg
tot aan den Hoogen Brug.
Wy gingen ten 10 uuren van
huis en kwamen ten half
vier uuren terug.
den 8 Juny
Alweder mooi mooi weer
en warm. Wind Noord Oost.
ten 6½ uuren s' morgens 16      gr.
  "     8¼       "          "         19½    "         
  "     9½       "           "           22    "           
  "     11½      "          "         24½    "         
Vervolgens in den Zon gehangen
staat denzelve des middags
ten 12 uuren op circa 39 gr.
Reaumur of ten naasten by
120 gr. naar Fahrenheit. Ten
Een uuren stond den Term.
nog wel 2 á 3 gr. naar Reau-
mur hooger.
Den Controleur duid eenige
verandering, omtrend den
middag, aan; of schoon
er geen enkeld wolkje aan
de Lucht zig ontdekt. De
wind schynd iets Zuidelyker.
Heden word onze bovere Hooi-
land, met twee Zeitsen, ge-
maaid.
den 9 Juny
s' voormiddags ten 10 uuren
het zelfde weer. De wind
Oost. en 24 gr. warmte.
Ten 11½ uuren 26¼ graaden
Nu in de Zon geplaatst
stond ten 12 uuren slechts op
36 en 37 gr. dus de warmte
in de Zon minder als in
de schaduwe, na rato van de
vorige dagen.
den 10 Juny
Het weer, namelyk de wind,
de warmte en lucht nog het
zelve als vorige dagen.
den 11 Juny
De weersgesteldheid als Giste-
ren, behalven dat het des
voormiddags geheel stil was
en de warmte tusschen 12 en
Een uuren, die van de vorige
dagen nog aanmerkelyk
overtrof; in de schaduwe
stonden Termometer op 27½
gr. en in de zon na mijne
gessing 43½ gr. naar Reaumur
of 144¼ naar Fahrenheit.
s' namiddags was het zeer
windig. Wy kregen vier voer
Hooi binnen van Boven. Het
was met moeite dat het we-
gens den wind, geladen wierd.
den 12 Juny
Heden is de lucht merkelyk
koelder. Ten 12 uuren Circa
20 gr. warmte in de schaduw
Heden naar den Boer dienst
geweest op de Paterye.
den 13 Juny
Het weer is als gisteren.
Heden morgen naar den
Ouden Hoevenweg geweest, en
de Grond afgemeten welke men
verlangde dat ons door die
Geesteren, onz zou worden
afgestaan om den Schipsloot
van Harmtjes Hutte (?) af tot
aan de Hut (?) van B. Jonker
een andere Rigting te
geven, om den weg daar
tegen leggende te verbreden.
s' namiddags naar de
Boerdienst op den Paterye
geweest.
Gisteren nog vier voer Hooi
van boven binnengekregen.
den 14 Juny
s' morgens extra schoon weer,
en warm. Den wind is Zuid
West. Den Controleur ryst
en doet hopen dat er eer-
lang regen zal volgen.
Namiddag moet ik met het
Oosteinde weder naar de Pate-
ryen, waarvan den sloot aan
de Oostkante wordt opgegraven
om dezelve te verhogen.
Hui (.?.) agter gebleven en H. Hofstede
den 15, 16 en 17 Juni
Eergisteren den Paterswal,
de buitere Boerstege, Woesten
Weg, bovere Boerstege en
de weg regt uit, bezien.
Het was mooi weer en
warm. Den wind was dan Noord
West, dan West en dan Zuid
West. Omtrend den middag
was de lucht onder den
wind broeyig; en kort daar
na viel er eenigen Regen
Waarop spoedig donder uit
het Westen volgde; waar op
de wind noordelyker trok en
by na de geheele Bui het
Zuid Westen in dreef. Zoo dat
het te Almelo wakker regende;
en hier byna niets.
des namiddags Bewolkte
lucht en koelder.
Gisteren was het matig warm,
met een los bewolkte Hemel.
Onze schoolmeester predikte
een der leerredenen van van
der Palm. onzen Domenie des
namiddags ten 6 uuren; en
den --- --- --- man. Albert
heet hy, meen ik, van Ulzen
tussen beiden ten 3 uuren ten
huize van Jan Hendrik Stok.
Eergisteren de Goordens, die op
Breursland, hier, de eerste
agter de waterleidyk, en
de overigen voor de waterlei-
dyk, gemaaid. Daar is niet
veel op.
Heden morgen goed weer, de
Contr. dalende; de wolken
dryven uit het noorden of noord
west ten noorden.
den 18 & 19 Juny
Gisteren was het Beededag
ter gedachtenis van de over-
winnig op de Franschen door
ons en de gealieerden by
Waterloo, in Braband. Onzen
Domenie predikte des morgens
van 9 tot 11 uuren. De Kerk-
gangers waren goed opgekomen;
zommigen werkten echter.
Wy hebben niets verricht.
Ook hooide het niet als in
den laten agtermiddag.
Het was betrokkene lucht
en matig warm. de wind
Noord West.
Heden morgen ten vier uuren
en vervolgens donker weêr.
De wolken uit het Noord
Westen; ten 6 uuren 13 graden
warmte. de Controleur
ryzende, staat by na op
mooi weer. Men verlangt
zeer naar regen. Ik ben eer-
gisteren op myn Muiltjes,
met Alexander naar den dyk
geweest. Tusschen ons en Smelt
was van den Buiterenweg
af tot aan den dyk in den
sloot geen het minste water
meer voorhanden; tusschen
ons en Smit Dirk op eenige
plaatsen voor den Oudenweg
nog iets; behalve op twee
op drie plaatsjes, voort agter
t Maat-Hek, Onzen Ouden
weg, als mede de Wetering
was geheel droog. In onze
Aa en andere was nog
eenig water aan de dykkant
voorhanden. Binnen den
Waterleidyk is genoegzaam
ook geen water meer als
in de Land Kuilen. Men
heeft sedert eenigen tyd veel
visch gevangen; of schoon
des koningsjager daartegen
wel sterk in den wacht
is. Hy heeft er ook zommige
geattrappeerd; doch welke
het gewoonlyk, met agter
lating van den Troep (?), ook somtyds
van den visch, zyn ontkomen.
Men vischt meestentyd by nacht
en dan verscheidene in Compag-
nie. Acht of Negen, waaronder
ik mede behoor, hebben zig tot
bekoming van een patent, aan-
gegeven. Dan dezen zyn noch
niet voorhanden, als gaande
niet eerder als met Primo July
in. Zoo dat ik nog geen steek
heb gedaan. Myn knegt heeft
gisteren namiddag gevischt,
en bracht ongeveer twintig
ponden goeden snoek ten huis..
Daar is weinig meer voor-
handen, behalve in de
Kuilen tusschen den Waterlei-
dyk en Buiterenweg; doch
ook dit alles is meest reeds
doorgevischt. Uit de voorz. Goorden
4 voer hooi ingekregen.
den 20, 21, 22 & 23 Juny
Alle dagen mooi weer
en warmte. Den gisteren
nacht was zeer noodlottig
dewyl alle Land Boekweit
en aardappelen zyn bevro-
ren. Eerstgemelden moet
de meeste worden omge-
zaaid.
den 24, 25 & 26 Juny
Goed weer met een warme,
meest los bewolkte, lucht.
Onze Landboekweit hebben
we omgezaaid. Eergisteren
ben ik naar Delden geweest,
in Gezelschap Jasper ten Kate,
myn zoon Johannes en Derk
Mensink. Ik hebbe aldaar
een Enter of oud veulen
(: een jaar oud :) gekogt,
voor f 46.-- van een Boer
van Olde Ootmarsum (: eene
Buurschap leggende in de
nabyheid van Ootmarsum :)
genaamd Hendrikus
Koks. Het is bruin van
Haar, met een bles, zwarte
manen en een gryze staart.
Zeer goed ter been en van
Huid. Niet veele jaren geleden
bestede men voor zulk een
veulen f 100 tot f 120.- en
twee jarig zijnde was het
|\\\\ omstreeks f 200.-- waard.
Aan de Deldensche markt
ging niet veel om. Het ver-
schot van paarden was klein.
Gisteren hebben we met twee
Zeitzen in onzen maat
agter den Wetering gemaaid.
de voormaat heb ik aan
Gerrit Steven voor drie dag-
werkens maijen of dan
tot f 3..15 - verhuurd. daar
is weinig op. Heden word
den Nieuwen goorden en
het reststand van de maat,
zynde één dagwerk ge-
maaid. Smelt en anderen
mayen ook in de maat.
Gisteren is er een groot
deel Hooyland verhuurd.
Hetzelve is zeer willig
om dat het gras zeer af-
valt. Eergisteren namiddag
omstreeks drie uuren regen-
de het te Delden sterk
gedurende by na een half
uur; Hier was byna geen
regen gevallen. Heden
morgen was er een dikken
stinkende nevel, den wel-
ken omstreeks acht uuren
optrok. Zederd is het heet.
den Controleur is omtrend
den middag ryzende.
den 23 Juny is onze starke
Van Bartus Jonker by de
Bolle geweest. den Boek-
weit is merkelyk gerezen.
Men zegt dat ze 30 St.
kost.
den 27 en 28 Junij
Het weer nagenoeg als
de vorige dagen. De
wind Zuid, West en
ook noordwest; dus van tijd
tot tyd veranderende. Giste-
ren vier voer Hooij uit de
agtermaat in gekregen.
Heden nog twee voer uit
dezelve en nog twee voer
uit den Nieuwen Goorden
en den Hoff. En dus
hebben we nu Twintig
voer binnen. Heden heb
ik een patent om met
steekhamer te vischen,
ingaande met Primo July,
bekomen Het kost
Patent                         f 1..50.
Zegel van 1 gld           f 1..25.
                                      2..75
de aanvrage tot be-
koming koste                -..30
                                    f 3..05.
den 29 Juny
Heden morgen donkere lucht.
Gisteren en Heden graaft G.
Scherphoff de Zanddammen
tegen de Goordens, van den
weg af aan, voor ons uit,
om den doorgang van het
Vhee; voor het toekomende
te beletten. Hier uit
blykt dat het met de droogte
al verre is gevorderd.
den 30 Juny Zondag
Gisteren morgen omstreeks
Tien uuren scheen de lucht
regen aan te kondigen;
ook viel er eenig nat.
Snamiddags ten drie
uuren was er donder
in de verte; doch deze
trok het Zuiden door,
de wind Noord West ten
Westen. Het regende
daarby weinig. Den
Barrometer stond tusschen
goed weer en veranderlyk.
s' avonds ontrend Zeven
uuren hing er eene Zwarte
lucht in het Zuiden en
het Zuidwesten; aan de
grond was ze geel. Ik
vermoede dat dit afzakte,
doch een half uur daar
na begon het te regenen.
en in een oogenblik stroom-
de het water naar alle
kanten af. Daar onze goten
digt zaten, was men in
ons keukentje nergens voor
den doorlopenden regen
veilig. Zulks duurde by-
na een half uur; als
wanneer de regen merkelyk
verminderde, doch den-
zelven hield des niet te
min aan tot s' avonds
10 of 11 uuren. Heden
voormiddag tusschen tien
en 11 uuren weder eene
bui regen. de wind
noord west ten westen.
den 1 July
Gisteren namiddag goed
weer; doch tusschen beiden
eenigzins regen. s' avonds
heb ik en myne Echtgenote
eene visite by Brouwer
Kruys afgelegd. In lange
was ik daar niet geweest.
s' avonds half Elf uuren
was de lucht regenachtig;
ook regende het tusschen
beiden.
Heden morgen ten vier
uuren los bewolkte en
waterachtige lucht.
De wind als gisteren.
Ik vermoede regen.
Den Raap Oly daald zeer
laag in prys. men noteerde
den zelven in de voorgaan-
de week op f 32..10..-.
Ten half zes uuren eene
Bui uit het Noord Westen.
Heden word de Maat in
Kleinensland (?) agter de We-
tering gemaaid, de voor
maat is het beste uitge-
vreten door het vee van
Roelof Bos.
den 2, 3, 4, 5 & 6 July
Sederd den 1sten dezer tamelyk
goed weêr; nu en dan eenig-
sins regen. Uit de Agtermaat
op (of?) twee agterste dagwerken
van Kleinen Maat, drie
voer hooy ingekregen.
de voormaat gisteren in huur
overgedaan aan Abraham
Bokdam voor f 3..- Eergiste-
ren het Broek agter mijn
Land opgaande verhuurd
aan Brd Smelt gz. voor
f 8..- doch wanneer het hem
tegenvalt dan kan hy met
f 7..- betalen. Eergisteren
en Gisteren is de pachtboter
voor den Huize Almelo ont-
vangen door my, De Gallois = dominee Gallois
en G. Engels en de Rentmee-
ster Lamberts, het pond tot
3 Stuivers. Gisteren en heden
wordt onze Land in den Woesten
gemaaid. Het hooy in Smits
Goorden zou Gisteren bin-
nen zyn gekomen, indien
het niet geregend had en
men een paard om in te
halen had kunnen krygen.
Gisteren morgen was het
by een los bewolkte lucht
drukkend warm. Omstreeks
den middag viel er regen;
ook regend het tusschen beiden
tot s' namiddags 4 uuren.
Ten 6 uuren kwam er donder
op in het Zuid Westen.
ruim zeven uuren viel
er onder \andere/ een geweldige
Slag in de nabyheid.
Ten acht uuren was het
weêr, weder bedaard,
of schoon het nog sterk
weerlichte. Een kwartier
over acht ben ik met
de vrouw en Alexander
naar huis vertrokken in
het kleine wagentje bespan-
nen met de vos. Geduren-
de het Onweer, regende
het by korte vlagen, tame-
lyk sterk.
Heden is het koele lucht en
betrokken. den Controleur
is dalende en voorspeld
goed weer.
Tegen den middag en na
den middag regen.
Tegen den avond goed weêr.
den 7e en 8 July
Gisteren, zynde Zondag, wierd
door onzen schoolmeester, eene
Preek, van van der Palm
voorgelezen. s' namiddags
was er geen godsdienst.
Het was Bissing te Almelo.
Men had aldaar, ongeacht
het verbod van t verleden
jaar, weder kooplieden en
kramen toegelaten. Het
was goed weer; doch de
lucht meestentijd bewolkt.
Even Zoo laat het zich heden
aanzien.
Eergisteren aan Gerrit Tyhoff
verhuurd de twee voorste
dagwerken Hooiland en
Kleinen's maat voor twee
gulden.
Het heeft heden goed gehooid.
Al wat er was, zynde
één voer hooy uit Smits
Goorden ingekregen.
den 9 en 10 July
Gisteren voormiddag
goed weer, doch meest
betrokkene lucht, zoo dat
het slegt hooijde. Van
omstreeks drie uuren
tot byna vier uuren
Regen. Vervolgens droog;
zoo dat de Zigt maayers
weder op de lappen gingen.
Uit de Woesten wier één
voer hooy, niet behoorlyk
droog, binnen gebragt.
Heden morgen ten Zes
uuren, regen. Tegen
half acht weder droog.
Tegen den avond of wel
reeds omstreeks vyf uuren
weder regen. Heden morgen
ten half Zes uuren donkere
lucht.
den 11 July
Heden morgen ten half Zes
uuren donkere lucht.
Vervolgens matig hooi-
weêr.
den 12 July
Gisteren vier voer Hooi uit
de Woesten binnen gekomen;
zynde tamelyk droog.
Ook Onze Rogge op het Oostere
stuk, zynde 19 vymen en
28 gast en op het Westere
stuk, doch daaraan rest
nog circa een wand; en
dit tegen het gemaaide, be-
neffens het zelve, gecalcul-
leerd op 7 vymen en 28 gast
aan de Gast gekregen.
Die op het nieuwe land
op het Westere stuk en
tegen den Stege op het Oostere
is nog ongemaaid. Het
heeft heden nacht eenig-
sins geregend. Het weer
glas merkelyk gezakt
zynde is nog dalende.
Overigens is er naar aan-
schyn van de lucht mooi
weer voorhanden. Om-
streeks den middag Regen;
toen goed weer tot omtrend
half zeven; als wanneer
weder sterken regen.
voormiddag 1 voer nat hooy
en s' namiddags 2 voer
zynde het laatste uit de
Woesten, voor droog geladen,
dog nat beregend, in gekre-
gen. Zal evenwel niet weer
gehooid worden.
den 13 July
s' morgens goed weer;
vervolgens, byzonder s' na-
middags van 3 uuren af aan
sterken regen en wind. s' avonds
ten naasten by weder droog
weer. Heden de resterende
Rogge op het Westere stuk
ook aan het Veeneinde ge-
maaid. deze laatste is circa
2 vymen.
den 14den July mynen
VYF EN VYFTIGSTEN
VERJAARDAG Zondag
goed weer doch betrokkene
lucht en niet warm. Tegen
den avond regen. Gepasseerden
week is een tweede beroep
door den Kerkenraad van
Almelo gedaan, van een
Predikant genaamd Verwey,
van de hand gewezen.
Onze vroedvrouw Gerharda
Harmsen legt sederd veer-
tien dagen gevaarlyk ziek.
Pietje van Zwolle wordt van
Almelo terug gehaald.
Den 15 July
Heden morgen betrokkene
lucht. Het weerglas geeft
hoop dat het zal opklaren.
den 16, 17, 18, 19, 20
& 21 July
Zondag.
Sederd den 15 dezer nog al
veranderlyk weer, nu en
dan regen en mooi weer;
ook donder in de verte.
Gisteren tegens den avond
regen. Onze Rogge even
van te voren ingekregen;
zynde circa 32 vymen.
Heden is het mooi weer.
tegen den avond een
donderbui in de verte
met eenigzins regen
Het vee is en wordt op
de hand nog minder in
prys. Myn Veldwachter
heeft voor omtrend acht dagen
op de Rijssensche markt een
guste, tamelyk op de jaren
zynde, koe, welke echter
wel 500 lb kon weiden, voor
Achtien gulden verkocht.
Hy kocht een goede drachtige
starke weer voor Zestien
gulden. Een paar dagen
later kocht hy eene tamelyk
zware, veel melk gevende
koe voor f 26,- van Fredrik
Grobben, alias den Slaaf.
Men koopt een goed oud
varken voor f 9.- en f 10.-
en dito Biggen voor f 2..10.-
De Rogge is williger en is
verkocht á 20½ Stuivers.
den 22 July
Heden morgen ten 5 uuren
heldere lucht en koud; ten
6 uuren betrokken. Den
Barrometer staat op ver-
anderlyk; de wind Zuid West.
Het Woesten hooi is meest
slecht ingekomen; het onze
op twee of drie voer na vry
goed. Verscheidene hebben
wegens den vroegen oogst
het roggenland met Boek-
weit bezaaid. Met de aard
appelen, indien ze nog
lukken, wil het laat aan-
komen. De Boekweit staat
vry goed, doch is in het
zelfde geval. Onze haver
heeft zich goed gehad, echter
is ze aan de dunne kant.
doch de meeste is veel
slimmer. Den 17 dezer
is onze dochter Jacoba
met Petronella Grevenstein
naar Zwolle vertrokken;
en blyft de Kermis daar over.
Gepasseerde Donderdag
den 18 dezer is de Aa
brugge aanbesteed voor
f 290.- Jan Kamp te Almelo
heeft dezelve aangenomen.
Hy is de zoon van de kroeze-
baas. Aanstaanden week
gaan de boerdiensten weder
aan.
23. 24, 25 & 26 July
Veranderlyk weêr, dan
eens regen en dan eens
droog. Tusschen beiden
wordt rogge ingevoerd;
dit gaat echter langzaam
voort. Een derde over
het geheel staat denke-
lyk nog te velde. Wy
hebben gisteren onze land
opgaans, met de oude
Vos en het veulen, ge-
bouwd en gezaaid. De
Nieuwe rogge gold gisteren
24½ St. den oude 20 St.
voor eergisteren heb ik
voor Engbert de Groot
17½ Vyme Rogge verkocht.
Ze liep van circa drie
tot omtrend vier gulden
tien. Gepasseerde Zondag
den 21 July hebbe ik den
Heer de Jongh, Intendans (?)
by my gehad, om over
de geprojecte nieuwe
vaart informatien in
te winnen. Ik heb nog
hoop dat dezelve zal
tot stand raken. Om
dat door dezelve eene
communicatie met
de nieuw aangelegde
Colonie by de Ommer-
schans zou worden geo-
pend. Want eene andere
vaart, ten behoeve van de
zelven, loopende van daar
in de vegt, hebbende
hare uitwatering in
de nieuwe vaart van Van
Marle, is ook voor
eenige
tyd aanbesteed voor dertig
duizend gulden. Het
is heden morgen betrokkene
lucht. den Barrometer
staat op veranderlyk.
De wind is ZuidWest.
Het is matig warm.
den 31 July
Sederd den 26 dezer dagelyks
regen en by afwisseling
goed weêr. Eergisteren na-
middag my met twee gelid
op den boerdienst aan de Kerk-
stege, agter de Wetering be-
vindende, viel eene sterke
bui, waardoor men doornat
wierd. Ook gisteren namid-
dag omstreeks een uuren
regende het extra sterk en
donderde op een tamelyken afstand.
Zulks hield wel een half
uur aan. Vervolgens trok
ik weer met het 3 & 4e gelid
op, naar de Wetering op
de Kerkstege. Het weer wierd
toen goed; doch trokken er ge-
weldige buyen door het noor-
den, waaruit het weerlichte
en veel regen neerstraalde;
denkelyk door Hagel verge-
zeld. In het nahuis gaan
omstreeks 7 uuren weder
regen en daarna goed weer.
Heden morgen losgewolkte
lucht; na aanschyn is er
weer regen ophanden. Na-
middag gaat het 5 & 6e gelid
naar de Kerkstege. Na een
paar dagen Turf gemend te
hebben zyn wy daar mede
gisteren middag weder uit-
gescheiden. De wind loopt
gedurig om van het Zuid
westen naar t noordwesten.
den 1 & 2 Aug.
Gisteren gedurig regen.
zoo dat het werken ver-
scheide keeren wierd gestoord.
Tot aan de agtermaat is de
afgraving voltooid. Tot de
afgraving van dezelve is ook
besloten. doch zulks kan wegens
het veele water dat in de grond
zit, als noch geen plaats hebben.
de boerdiensten van heden en
morgen zyn uitgesteld.
Heden voormiddag donkere
lucht en nu en dan regen.
de Barrometer staat onder
veranderlyk en is dalende.
de wind Zuid westelyk.
den 3 Aug.
Gisteren namiddag by af-
wisseling regen. Heden voor-
middag hetzelfde. de Bar-
rometer is merklyk ryzende.
de wind westelyk en koud.
Gisteren avond zyn de kermis-
gasten, G. Kruys enz. van Zwolle
geretourneerd, in welk gezelschap
zich bevond onze Zuster Johanna
met haar dogtertje Geertruida.
met voornemen \om/ alhier eenige
tyd door te brengen.
den 4, 5, 6, 7 & 8 Aug.
Sederd drie of vier dagen
goed weer en geen regen.
Heden een schoone dag
met warmte. Zuiden wind.
den Controleur ryyzende.
wy zyn gisteren met het
turfmennen weder begonnen,
en hebben thans een groote
twintig voer binnen.
Eergisteren boerdienst op
de bovere Kerkstege met
det 3e gelid. Heden op de
buterie met wagens het
4e gelid om plaggen te ver-
voeren (?) Morgen het 5e gelid
aldaar om zand te vermen-
nen.
Van 9 tot 17 Aug.
Verscheiden mooye dagen;
ook nu en dan regenbuyen.
doch over t algemeen goed
weer. Gisteren hebben wy onzen
droogen Turf ingekregen. Van
den Witten is nog wat natten
agter. Gisteren omstreeks
12 uuren zyn Engbert de Groot
en Jan Engberts Janz. naar
Petersburg afgereist. Eergiste-
ren een Hond geruild van
Bartus Veldhuis tegen een
Teefje met vier jongen, waar
van hy er een moet terug
geven en dan krygt hy één
gulden en een half pond Ta-
bak toe indien de hond
voldoed. Hedenavond sterken regen.
den 18, 19 & 20 Aug.
Zondag tamelyk goed weer.
Gisteren en heden extra mooije
dagen. Den Barometer staat
boven goed weer. Ooste wind.
Het schynd zich tot drogen te
zetten. Gisteren zand geschoten
agter den Waterleidyk in het
Pastoryland, met twee gelids,
om op de Boerstege te varen.
Heden word zand gemend voor
de Wierdensche Brug en te-
gelyktydig zyn de Eigenaren
van het land boven den weg,
ieder op hunne aandeelen ge-
dagvaard, om den waterleiding
en binnensloot schoon te maken
en den weg te herstellen.
Van 20 August. tot 17 Sept.
Byna continueele droogte;
Echter is er tusschen beiden
eenige regen gevallen.
Het water is achter den
Waterleidyk geheel weg,
behalve in sommige
Kuilen is nog wat aan
te treffen. Het is drooger
als in de maand Juny
l.l.: De Boerdiensten gaan l.l. = laatstleden
aanhoudend voort. Aan
de Kerksteege is veel gewerkt,
en zal nog veel worden ver-
richt, indien de droogte aan-
houd. De nieuwen Aa brug
is ten naasten by klaar.
Aan de Weterings brug is men
thans bezig. Deze word, ge-
deeltelyk van Oud Hout
van de Aabrug, geheel ver-
nieuwd en verbreed en meer
in den weg gelegd. De Ach-
termaat is ook onlangs af-
gegraven. De buitere Boer-
stege is met zand aanmer-
kelyk verhoogd. De Banken
in de school zyn den 13 dezer
aanbesteed voor f 255.- de
aannemer is Gerh. Oudendyk.
Het heeft dezer dagen eenige
nachten gevroren. De
menschen zyn drok met het
mayen en inhalen van
Boekweit. Het is heden
een schoone dag.
den 18 Sept.
Heden weder extra mooi weer.
Wy zyn, gelyk gisteren, aan het
Boekweite maijen.
den 19 en 20 Sept
Gisteren weder het zelfde weer.
Sedert ruim 14 dagen voor de
5de maal, met Johannes uit
visschen geweest en gevangen
de 1e      maal 6½
      2e         "    7½
       3e         "    9½
       4e         "    10½
Joh. alleen   4½
5e gisteren   10½
Samen    49 lb. waar onder
een van 2½, een van 2 lb., en
een van ruim 1½ en verscheidene
van één pond.
Het weer schynd eenigzins
veranderlyk. De Contr. is iets
ryzende. Onze land legt klaar
om te bouwen, het geen
denkelyk morgen geschied.
Onzen stal is als voor acht dagen
leeg geweest en hebben met
de vos maar zeven dagen daar
over bezig geweest.
5 October
Het blyft aanhoudend mooi
weêr. Sederd den 20 der vorige
maand is er echter Regen
gevallen; dien weinig water
heeft aangebracht. Ik heb
water door Paters wal
en ook in de Waterleiding laten
binnenloopen. De Boer-
diensten duuren nog voort
doch zullen dra een einde
nemen. De ingezetenen
zyn het ook zat. Den
2d dezer is te Holten
overleden de huisvrouw
van Jan Schot en dochter
van onzen Buurman Gerrit
van t Rot, na een smarte-
lyk lyden van 16 dagen.
Hare woning verbrandende
wilde zy uit den Brand
nog wat redden. Zy ver-
toefde zoo lang binnen dezelve
dat de voorgevel van stroo
by haar neerstorte, waar
door hare klederen vuur
vatten en zy in Vlam
raakte. Zy vluchte echter
weder naar binnen en
ontvluchte door een Vengster.
als wanneer zy buiten
komende in ligte laije
vlam stond; iemand daar
omtrend wende toen alle
pogingen aan aan om by stuk-
ken hare brandende kleeren
aftescheuren Het scheen
echter niet gelukte voor
dat zy allerdeerlykst op
veele plaatsen van haar lichaam
was verbrand; by zonder
hare handen.
den 9 October
Gisteren was het wat on-
stuimig; des avonds een
sterke Regen. Heden mooi
weer. Onzen Rogge gezaaid.
Onze land boekweit staat
ten deele nog buiten. Uit
het veen opgaans twee
voer gekregen; de helfte
daarvan was goed. De
prys van de Rogge is iets
gerezen, geld omstreeks 26 St.
de Boekweit 14 en 16 St. De
aardappelen brengen buiten
gemeen weinig aan. Wy
dorschen van de Rogge drie
schepel van de vyme, om
dat het groot beene(?) is.
Men is thans bezig met de
schutterye te organiseren.
overmorgen geschied de in-
schryving voor deze Gemeente.
Wy zyn op 63 man aange-
slagen, doch een dubbeld
tal moet echter te Almelo
voor den Militie Raad,
of eigentlyk de Commissie
met die werkzaamheden
belast, te Almelo verschynen.
Ze vallen uit de 1e Classe,
ongehuwden van 18 tot
40 jaren.
den 4 Nov. Maandag
Heden gelyk verscheiden voor-
gaande dagen extra mooi
weer. Er is nog geen water
van belang. De Herfst is
dus by uitstek gunstig.
Aan het gepasseerde winter
markt was byna geen handel;
ook was er geen vette waar voor-
handen. Deze is zeer goedkoop.
En kost \ 1? / á 2 á 2? á 2½ St. het
pond, naamlyk vet en vleesch.
de vellen zyn duur en gelden
3¼ en 3½ St. het pond. Gepas-
seerden Zaturdag hebben we
onze vette Beestjes uit de
weide terug gekregen. Het is
dat, dat we voorleden jaar
ook hebben geweid en toen
gekalfd heeft. voor weide
Geld, toen betaald f 22.- en nu
f 24.- Het is tamelyk goed ge-
groeid. De magere varkens
zyn zeer laag in prys. De
Rogge geld 26 en 27 St. De Boek-
weit 18, 19 en 20 St. Het groene
vet 2½ á 3 St. De Levensmid-
delen zyn dus goedkoop; doch
het Geld is duur, en zeer
schaars
Den 13 Nov.
Het is en blyft by aanhou-
denheid mooi weêr. Er is
noch regen noch sneeuw ge-
vallen. Sederd drie of vier
nachten heeft het iets ge-
vroren, gepasseerde nacht
meer dan de vorige. Het
weerglas voorspeld veran-
dering en denklyk sneeuw.
In den namiddag van den
dankdag voor t gewas den
6e Nov. l.l. hebben geslagt
vet                  67 lb
vleesch         384 -
                      451 lb
Het vel verkocht voor
f 7..10.- woog 44 lb Bto. Men
besteed voor dezelve als ze
60 lb en meer Nto wegen 3½e
en ligter 3¼ á 4/8 St.
Zondag l.l. den 10 dezer heb
ik en G. Oudendyk een vette
koe in gemeenschap gekocht
voor f 53..11..-. Dezelve is
gisteren geslagt. Ze woog 538 lb.
waar onder 62 lb. vet. Dit laatste
viel tegen. Het vleesch was
echter excellent. voor het vel
hebben gemaakt f 10.- het woog
bruto 62 lb. Zoo dat vet en
vleesch nauwlyks op 13 duiten
te staan komt. Oudendyk heeft
van dezelve 256 en wy 220 lb
gekregen. De Beesten zyn wel
zoo goedkoop als in t begin
van t slagten. Die niet af-
gewisseld hebben slagt men voor
11 en 12 duiten, of minder of meer
na mate het uit valt. doch
14 en 15 duiten is de gemeene
gang van goed vleesch.
Van Amsterdam wordt voor de
vette varkens slechts 8 en 9 duiten
pr lb, ruuw, geboden. De
Rogge houd prys 27 St. de
Boekweit 18 en 19 St. Onze
Witte starke heeft den 11
Nov. l.l. gekalft; een wit
bont starken kalf en
aangehouden.
den 15 Nov.
Eergisteren avond vroor het
tamelyk hard. Gisteren morgen
Regen achtigen Nevel, welke
op de grond bevroor en de
straat en wegen glad maakte.
Met de middag tamelyk
goed weêr. Tegen den mid-
dag windig
Ten gevolge het project van
eene nieuwe vaart van Almelo
hier langs tot in de Vechte
een kwartier agter Ommen, is
den Landmeter de Jongh
thans bezig om de gronden,
waar door dezelve zal lopen,
te waterpassen. En is thans
met dit werk tot aan het
Westeinde gevordert.
den 23 Nov.
Het weer blyft in t gemeen
bedaard. De tyd leverde weinig
Regen op. Het is echter zedert
een acht dagen meer afwisselend
in zonderheid met wind. Het weer
| glas / is dagelyks veranderende.
Gisteren is Brouwer en vrouw hier
aangekomen, om de (?) wake (?) te
houden; geen kinderen by zich
hebbende, omdat alhier sederd
eenigen tyd een hoest onder de
kinderen grasseert, waar aan
er eenigen zyn gestorven.
Heden voormiddag heeft onze
koe zeer optgat gekalfd, zynde
een ongemeen groote Bulkalf.
Zy heeft 11 dagen maar / als \ 280 dagen
gedragen. Haar Uijer was buiten
gewoon groot en al sederd twee
of drie dagen hadden dezelve doen
melken. Het kalf wordt aan-
gehouden. Heden windig met
eene bewolkte lucht. den
Barometer voorspelt en staat
op veranderlyk.
den 29 Novbr
Sederd den 23 dezer zeer zagt
weer, ten deele betrokken lucht
doch weinig Regen, verscheiden
dagen Zuiden wind. Eergisteren
en gisteren, gelyk ook heden
morgen ten 7 uuren Regen.
den Barometer staat onder Regen
of Wind. Brouwer en vrouw
zyn heden dagen hier gekomen.
en gaan alle dagen de vrin-
den rond visiten. G. Engberts en
zyn zuster zyn ook hier. Ten
Cate en zyn vrouw wilden giste-
ren weder vertrekken. Voor
2 of 3 dagen zyn te Ommen ge-
arresteerd een mans en vrouws-
persoon; dezen hadden voor
eenigen tyd onder de Bruine-
haar gestolen. Een vrouwsper-
soon die daar van ter dier
plaatse had gesproken is ver-
volgens eergisteren hier opge-
vangen en gisteren door my
naar Ommen, om verder naar
Deventer te worden getranspor-
teerd, opgezonden. De schip-
pers kunnen nog niet geworden.
De voerlieden verdienen geld.

 

© 2009 Vereniging Oud Vriezenveen. Transcriptie gemaakt door Frans Harwig in samenwerking met Erik Berkhof.